دلار یک میلیون تومانی در راه است؟ پشت پرده یک پیش‌بینی جنجالی را بررسی کردیم

دلار یک میلیون تومانی در کمتر از ۱۲ ماه؛ پیش بینی اقتصادی یا سناریوی افراطی؟

در ماه های اخیر، برخی افراد در شبکه های اجتماعی، به ویژه در یوتیوب و اینستاگرام، درباره آینده نرخ دلار در ایران پیش بینی های بسیار متفاوتی مطرح کرده اند. یکی از این ادعاها، رسیدن قیمت دلار به یک میلیون تومان در کمتر از یک سال آینده است؛ ادعایی که طبیعتا در صورت تحقق، می تواند آثار قابل توجهی بر اقتصاد، تورم، بازار مسکن، طلا و سایر بازارهای مالی ایران داشته باشد.

فردی که این پیش بینی را مطرح کرده، برای اثبات اعتبار تحلیل خود به سوابق پیش بینی های گذشته اش استناد می کند. او مدعی است که در سال ۱۳۹۷، زمانی که برخی افراد با فروش ملک و خرید دلار در محدوده ۲۰ هزار تومان وارد بازار ارز شده بودند، ریزش نرخ دلار را پیش بینی کرده و قیمت دلار پس از آن تا محدوده ۹۸۰۰ تومان کاهش یافته است.

او همچنین به پیش بینی خود درباره بازار بورس در سال ۱۳۹۹ اشاره می کند و مدعی است در شرایطی که بسیاری از فعالان بازار انتظار رسیدن شاخص کل به محدوده ۲ میلیون واحد را داشتند، ریزش بازار و کاهش شاخص تا محدوده یک میلیون واحد را پیش بینی کرده بود.

بخش دیگری از استدلال او به تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک مربوط می شود. به گفته خودش، در سال ۱۴۰۲ نسبت به وقوع برخی تنش های منطقه ای هشدار داده و به مخاطبان خود پیشنهاد کرده بود بخشی از سرمایه خود را از بازار مسکن به طلا منتقل کنند. او در ادامه ادعا می کند که از آن زمان تاکنون، طلا حدود ۷۵۰ درصد رشد کرده، در حالی که رشد قیمت مسکن حدود ۱۳۰ درصد بوده است.

این فرد همچنین برای اثبات سابقه تحلیل های خود به نظرسنجی های انجام شده در کانال شخصی و مطالبی که در هایلایت شبکه های اجتماعی خود نگهداری کرده، استناد می کند.

اما یک سوال اساسی وجود دارد:

آیا سابقه چند پیش بینی، به تنهایی می تواند رسیدن دلار به یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه آینده را ثابت کند؟

برای پاسخ به این پرسش، به جای تکیه بر سابقه ادعایی یک تحلیلگر یا محتوای منتشرشده در شبکه های اجتماعی، باید خود این پیش بینی را با داده های واقعی اقتصادی، روند تاریخی نرخ ارز، نرخ تورم، نقدینگی، وضعیت درآمدهای ارزی، شرایط تجارت خارجی و سایر متغیرهای موثر بر بازار ارز بررسی کرد.

در ادامه، این ادعا را بدون توجه به شهرت یا سابقه مدعی، بر اساس داده ها و منابع قابل بررسی ارزیابی می کنیم و بررسی خواهیم کرد که برای رسیدن دلار به یک میلیون تومان در بازه زمانی ادعا شده، چه میزان تغییر در نرخ ارز لازم است و آیا شواهد و داده های موجود چنین سناریویی را تأیید می کنند یا خیر.

رسیدن دلار به یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه را در شرایط فعلی یک سناریوی بسیار افراطی می دانم؛ اما از نظر ریاضی غیرممکن نیست.

تفاوت مهم دقیقا همین جاست.

برای بررسی چنین ادعایی نباید صرفا بگوییم «یک میلیون تومان غیرممکن است» یا برعکس، صرفا به این دلیل که بازار ارز ایران سابقه جهش های شدید داشته، بگوییم «پس حتما اتفاق می افتد».

باید ببینیم دلار برای رسیدن از قیمت فعلی به یک میلیون تومان دقیقا به چه میزان رشد نیاز دارد و برای چنین رشدی چه شرایط اقتصادی و سیاسی باید ایجاد شود.

در زمان نگارش این مطلب، دلار در بازار آزاد در محدوده ۲۵۸ هزار تومان معامله می شود. نرخ ۲۵۸ هزار و ۱۵ تومان برای ۱۰ مهر ۱۴۰۵ گزارش شده و نرخ روز قبل نیز حدود ۲۵۸ هزار و ۵۶۰ تومان بوده است.

بنابراین مبنای محاسبات این مطلب را ۲۵۸ هزار تومان در نظر می گیریم.

برای رسیدن دلار از ۲۵۸ هزار تومان به یک میلیون تومان چه اتفاقی باید بیفتد؟

اگر قیمت فعلی دلار را ۲۵۸ هزار تومان فرض کنیم:

۱,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۲۵۸,۰۰۰ = ۳.۸۷

یعنی دلار باید تقریبا ۳.۸۷ برابر شود.

به بیان دیگر، قیمت دلار باید حدود:

۲۸۶.۸ درصد رشد کند.

بنابراین برای رسیدن دلار از ۲۵۸ هزار تومان به یک میلیون تومان، برخلاف محاسبه قبلی، دیگر صحبت از رشد ۳۳۵ درصدی نیست؛ بلکه به حدود ۲۸۷ درصد رشد نیاز داریم.

این تفاوت مهم است.

اما حتی ۲۸۷ درصد رشد در کمتر از یک سال، همچنان به معنای یک جهش بسیار بزرگ در بازار ارز است.

دلار باید ماهانه چقدر رشد کند؟

اگر فرض کنیم این افزایش قیمت به صورت یکنواخت و مرکب طی ۱۲ ماه اتفاق بیفتد، باید قیمت دلار هر ماه حدود ۱۱.۹۳ درصد افزایش پیدا کند.

برای درک بهتر موضوع، چند سناریو را با همین قیمت پایه بررسی کنیم.

اگر دلار به طور متوسط هر ماه ۵ درصد رشد کند:

۲۵۸ × ۱.۰۵¹² ≈ ۴۶۳ هزار تومان

اگر هر ماه ۸ درصد رشد کند:

۲۵۸ × ۱.۰۸¹² ≈ ۶۴۹ هزار تومان

اگر هر ماه ۱۰ درصد رشد کند:

۲۵۸ × ۱.۱۰¹² ≈ ۸۱۱ هزار تومان

و برای رسیدن به یک میلیون تومان، رشد ماهانه باید تقریبا:

۱۱.۹۳ درصد

باشد.

یعنی حتی اگر دلار به مدت یک سال کامل، هر ماه ۱۰ درصد رشد کند، در پایان این دوره هنوز به یک میلیون تومان نمی رسد و حدود ۸۱۱ هزار تومان خواهد بود.

البته بازار ارز قرار نیست واقعا هر ماه با یک نرخ ثابت رشد کند. ممکن است چند ماه آرام باشد و سپس در اثر یک شوک سیاسی یا اقتصادی، طی مدت کوتاهی جهش شدیدی داشته باشد.

بنابراین این محاسبه صرفا برای نشان دادن مقیاس رشد مورد نیاز است، نه پیش بینی مسیر واقعی قیمت.

اما آیا چنین رشدی از نظر تاریخی غیرممکن است؟

اینجا باید منصف باشیم.

نمی توانیم صرفا به دلیل بزرگ بودن عدد ۲۸۷ درصد بگوییم چنین اتفاقی غیرممکن است.

بازار ارز ایران در سال های اخیر بارها جهش های بسیار شدیدی را تجربه کرده و شرایط سیاسی و اقتصادی می تواند سرعت این جهش ها را تغییر دهد.

برای مثال، یورونیوز در مرداد ۱۴۰۵ گزارشی درباره سناریوهای نرخ دلار منتشر کرد و توضیح داد که دلار از حدود ۹۴ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۴ به حدود ۱۹۰ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی تقریبا دو برابر شده بود. در همان گزارش، در یک سناریوی بسیار بدبینانه، تکرار رشد سالانه حدود ۱۰۰ درصدی برای دو سال دیگر، نرخ حدود ۷۶۰ هزار تومان در تابستان ۱۴۰۷ را به دست می آورد.

این نکته مهم است.

چون نشان می دهد جهش های بسیار بزرگ در بازار ارز ایران را نمی توان صرفا با عبارت «غیرممکن» کنار گذاشت.

اما از طرف دیگر، همین مثال یک تفاوت بسیار مهم با ادعای «یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه» دارد.

در سناریوی یورونیوز، حتی تکرار رشد تقریبا ۱۰۰ درصدی دلار برای دو سال متوالی به حدود ۷۶۰ هزار تومان در تابستان ۱۴۰۷ منجر می شود، نه یک میلیون تومان در یک سال. خود یورونیوز نیز چنین مسیری را در دسته سناریوی بسیار بدبینانه قرار داده و آن را نیازمند تداوم شوک های شدید دانسته است.

بنابراین یک میلیون تومان در کمتر از یک سال، نیازمند سرعتی حتی بیشتر از این سناریوی بسیار بدبینانه است.

اگر رشد ۱۰۰ درصدی تکرار شود چه اتفاقی می افتد؟

برای اینکه موضوع روشن تر شود، فرض کنیم دلار از قیمت فعلی ۲۵۸ هزار تومان در یک سال دو برابر شود.

در این صورت:

۲۵۸ × ۲ = ۵۱۶ هزار تومان

یعنی حتی یک رشد ۱۰۰ درصدی دیگر، دلار را از ۲۵۸ هزار تومان به حدود ۵۱۶ هزار تومان می رساند.

اگر همان رشد ۱۰۰ درصدی یک سال دیگر هم تکرار شود:

۵۱۶ × ۲ = ۱ میلیون و ۳۲ هزار تومان

یعنی با قیمت پایه فعلی، برای رسیدن به یک میلیون تومان با رشدهای سالانه ۱۰۰ درصدی، تقریبا به دو برابر شدن دلار در دو سال متوالی نیاز داریم؛ نه یک سال.

این محاسبه به خوبی نشان می دهد که ادعای «دلار یک میلیون تومانی» با ادعای «دلار یک میلیون تومانی در کمتر از ۱۲ ماه» تفاوت بسیار زیادی دارد.

اولی از نظر ریاضی و در یک افق زمانی طولانی تر کاملا قابل تصور است.

اما دومی به یک جهش بسیار شدیدتر در مدت بسیار کوتاه نیاز دارد.

یک نکته مهم درباره سابقه تحلیلگر

فردی که این پیش بینی را مطرح کرده، برای اثبات اعتبار تحلیل خود به سابقه پیش بینی های گذشته اش استناد می کند.

او مدعی است که در سال ۱۳۹۷ ریزش دلار را پیش بینی کرده، زمانی که برخی افراد پس از فروش ملک وارد بازار ارز شده بودند و دلار در محدوده ۲۰ هزار تومان قرار داشت.

همچنین به پیش بینی خود درباره ریزش بورس در سال ۱۳۹۹ اشاره می کند و مدعی است در شرایطی که بسیاری انتظار شاخص کل ۲ میلیون واحدی را داشتند، ریزش بازار را پیش بینی کرده بود.

او همچنین درباره تحلیل های خود در سال ۱۴۰۲ و پیش بینی تنش های منطقه ای و رشد طلا صحبت می کند.

اما یک مسئله مهم وجود دارد:

درستی چند پیش بینی، به تنهایی اثبات نمی کند پیش بینی جدید نیز درست خواهد بود.

برای ارزیابی سابقه یک تحلیلگر باید کل سابقه او بررسی شود، نه فقط نمونه هایی که به واقعیت نزدیک شده اند.

سوال های مهم عبارتند از:

• چند پیش بینی در مجموع انجام شده است؟
• چند مورد اشتباه بوده است؟
• تاریخ دقیق انتشار هر پیش بینی چیست؟
• آیا پیش بینی قبل از وقوع اتفاق منتشر شده یا بعدا به آن استناد شده است؟
• محدوده خطای پیش بینی چقدر بوده است؟
• آیا پیش بینی های ناموفق نیز به همان اندازه در معرض دید مخاطبان قرار گرفته اند؟
• آیا تحلیلگر برای پیش بینی جدید، مدل و فرضیات مشخصی ارائه کرده است؟

این موضوع در ارزیابی هر تحلیلگر مالی اهمیت دارد.

نمونه های موفق می توانند اعتبار ایجاد کنند، اما جایگزین مدل، داده و فرضیات اقتصادی نمی شوند.

یک میلیون تومان به چه شرایطی نیاز دارد؟

برای اینکه دلار در کمتر از یک سال از حدود ۲۵۸ هزار تومان به یک میلیون تومان برسد، احتمالا باید مجموعه ای از فشارهای اقتصادی و سیاسی به صورت همزمان یا زنجیره ای اتفاق بیفتد.

۱. کاهش شدید عرضه ارز

یکی از مهم ترین متغیرها، میزان دسترسی اقتصاد به ارز خارجی است.

اگر درآمدهای ارزی کشور به شدت کاهش پیدا کند، صادرات نفت محدود شود یا دسترسی به منابع ارزی دشوارتر شود، فشار روی بازار ارز افزایش پیدا خواهد کرد.

این موضوع به ویژه در اقتصادی مانند ایران که تحریم، درآمدهای نفتی و سیاست خارجی نقش مهمی در بازار ارز دارند، اهمیت زیادی دارد.

یورونیوز نیز در بررسی سناریوهای آینده نرخ دلار، عواملی مانند تورم، تحریم، درآمدهای نفتی، سیاست خارجی، انتظارات تورمی، کسری بودجه و ریسک های سیاسی را از عوامل موثر بر بازار ارز دانسته است.

۲. افزایش شدید تورم

تورم بالا یکی از عوامل مهم کاهش ارزش پول ملی است.

اما باید بین «تورم بالا» و «تورمی که بتواند در مدت یک سال چنین جهش ارزی ایجاد کند» تفاوت قائل شد.

تورم بالا به تنهایی به این معنا نیست که دلار حتما باید در یک سال ۲۸۷ درصد رشد کند.

برای چنین جهشی، احتمالا باید علاوه بر تورم، عوامل دیگری نیز وارد عمل شوند.

۳. تشدید کسری بودجه و فشارهای مالی دولت

کسری بودجه و نحوه تامین مالی آن می تواند بر تورم، نقدینگی و در نهایت ارزش پول ملی اثرگذار باشد.

اگر درآمدهای دولت کاهش پیدا کند اما هزینه ها کاهش نیابد، فشار مالی افزایش پیدا می کند.

اما باز هم نمی توان صرف وجود کسری بودجه را معادل دلار یک میلیون تومانی دانست.

برای رسیدن به چنین عددی باید اندازه و شدت این فشارها و نحوه انتقال آنها به بازار ارز مشخص شود.

۴. افزایش شدید انتظارات تورمی

یکی از مهم ترین عوامل بازار ارز، رفتار مردم و فعالان اقتصادی است.

گاهی افزایش قیمت دلار فقط ناشی از کمبود فعلی ارز نیست؛ بلکه انتظار افزایش قیمت در آینده باعث افزایش تقاضای امروز می شود.

برای مثال:

ترس از کاهش ارزش ریال → افزایش تقاضا برای دلار → افزایش قیمت دلار → افزایش نگرانی مردم → افزایش بیشتر تقاضا

این چرخه می تواند در دوره های بحرانی سرعت افزایش قیمت را بسیار بیشتر کند.

به همین دلیل، پیش بینی بازار ارز بدون در نظر گرفتن انتظارات تورمی و رفتار فعالان بازار ناقص خواهد بود.

۵. تشدید تنش های سیاسی و کاهش دسترسی به منابع ارزی

عامل دیگری که نمی توان نادیده گرفت، سیاست خارجی است.

اگر تنش های سیاسی افزایش پیدا کند، تحریم ها تشدید شود یا صادرات و دسترسی به منابع ارزی محدودتر شود، فشار بیشتری بر بازار ارز ایجاد خواهد شد.

اما از طرف دیگر، مسیر سیاسی می تواند در جهت عکس نیز حرکت کند.

کاهش تنش، توافق سیاسی، افزایش صادرات نفت یا بهبود دسترسی به منابع ارزی می تواند فشار بازار ارز را کاهش دهد.

بنابراین کسی که پیش بینی می کند دلار قطعا به یک میلیون تومان می رسد، باید توضیح دهد که چرا سناریوهای متفاوت سیاسی و اقتصادی را کنار گذاشته است.

آیا ادعای «طلا ۷۵۰ درصد رشد کرده ولی ملک ۱۳۰ درصد» اثبات کننده پیش بینی دلار است؟

خیر، حداقل به تنهایی چنین نتیجه ای نمی توان گرفت.

اگر کسی می گوید طلا ۷۵۰ درصد و مسکن ۱۳۰ درصد رشد کرده است، باید دقیقا مشخص کند:

کدام طلا؟

طلای ۱۸ عیار؟

سکه؟

طلای آب شده؟

اونس جهانی؟

و:

کدام مسکن؟

میانگین قیمت مسکن تهران؟

کل کشور؟

منطقه خاص؟

آپارتمان نوساز؟

همچنین باید تاریخ دقیق شروع و پایان هر دو مقایسه یکسان باشد.

اگر نقطه شروع، نقطه پایان، شاخص و نوع دارایی مشخص نباشد، مقایسه درصدی می تواند تصویر گمراه کننده ای ایجاد کند.

بنابراین این ادعا بدون ارائه روش محاسبه و داده های پایه، به تنهایی دلیل کافی برای پذیرش پیش بینی یک میلیون تومانی نیست.

آیا بنابراین دلار یک میلیون تومان غیرممکن است؟

خیر.

این نکته را باید کاملا روشن گفت.

غیرممکن دانستن دلار یک میلیون تومانی نیز به اندازه قطعی دانستن آن اشتباه است.

با قیمت حدود ۲۵۸ هزار تومان، دلار برای رسیدن به یک میلیون تومان باید حدود ۲۸۷ درصد رشد کند.

چنین رشدی بسیار بزرگ است، اما بازار ارز ایران در شرایط بحرانی سابقه جهش های شدید داشته است.

بنابراین نمی توان با استدلال ساده «این عدد خیلی بزرگ است، پس غیرممکن است» ادعا را رد کرد.

بحث اصلی درباره افق زمانی و شرایط لازم برای تحقق آن است.

یک میلیون تومان در چند سال آینده یک سناریوی متفاوت است.

یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه، سناریویی بسیار شدیدتر است.

یک نکته مهم: رسیدن دلار به ۴۰۰ یا ۵۰۰ هزار تومان هم غیرممکن نیست

نباید برای رد یک پیش بینی افراطی، به طرف مقابل یک پیش بینی افراطی دیگر ارائه کنیم.

اینکه دلار در کمتر از یک سال به یک میلیون تومان برسد، به رشد حدود ۲۸۷ درصدی نیاز دارد.

اما این به معنی آن نیست که دلار حتما باید در محدوده ۳۰۰ هزار تومان باقی بماند.

برای مثال، اگر دلار از ۲۵۸ هزار تومان حدود ۵۰ درصد رشد کند:

۲۵۸ × ۱.۵ = ۳۸۷ هزار تومان

و اگر ۱۰۰ درصد رشد کند:

۲۵۸ × ۲ = ۵۱۶ هزار تومان

بنابراین سناریوهای ۳۰۰، ۴۰۰ یا ۵۰۰ هزار تومانی را نمی توان صرفا به دلیل بزرگ بودن آنها غیرممکن دانست.

مسئله این است که هرچه هدف بالاتر می رود، فشار اقتصادی و ارزی لازم برای رسیدن به آن نیز شدیدتر می شود.

پس ادعای یک میلیون تومان را چگونه باید ارزیابی کرد؟

به جای اینکه بگوییم:

«دلار قطعا یک میلیون تومان نمی شود»

یا:

«دلار قطعا یک میلیون تومان می شود»

بهتر است ادعا را به شکل سناریویی بررسی کنیم.

این جدول نشان می دهد که برای رسیدن به یک میلیون تومان، دلار باید نه فقط افزایش پیدا کند، بلکه باید تقریبا چهار برابر قیمت فعلی شود.

نتیجه گیری

ادعای رسیدن دلار به یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه را نمی توان صرفا با یک جمله «غیرممکن است» رد کرد.

از طرف دیگر، صرف اینکه بازار ارز ایران در گذشته جهش های بزرگی داشته، دلیل کافی برای پذیرش چنین پیش بینی دقیقی نیز نیست.

با نرخ حدود ۲۵۸ هزار تومان، دلار برای رسیدن به یک میلیون تومان باید حدود ۳.۸۷ برابر شود؛ یعنی نزدیک به ۲۸۷ درصد رشد کند.

اگر این رشد به صورت یکنواخت طی ۱۲ ماه اتفاق بیفتد، معادل رشد مرکب ماهانه حدود ۱۱.۹ درصد خواهد بود.

این رقم بسیار بزرگی است.

برای تحقق آن، احتمالا باید مجموعه ای از عوامل شدید اقتصادی و سیاسی مانند کاهش قابل توجه عرضه ارز، تشدید تورم، افزایش انتظارات تورمی، فشارهای مالی دولت، محدود شدن درآمدهای ارزی و تشدید ریسک های سیاسی به صورت همزمان یا زنجیره ای رخ دهد.

از طرف دیگر، بررسی یورونیوز از سناریوهای آینده نرخ دلار نیز نشان می دهد که حتی تکرار رشد تقریبا ۱۰۰ درصدی دلار برای دو سال متوالی، در محاسبات آن گزارش، نرخ حدود ۷۶۰ هزار تومان در تابستان ۱۴۰۷ را ایجاد می کند؛ و خود این حالت نیز به عنوان سناریویی بسیار بدبینانه و نیازمند تداوم شوک های شدید توصیف شده است.

بنابراین تفاوت مهمی میان این دو جمله وجود دارد:

«دلار می تواند در آینده به یک میلیون تومان برسد»

و

«دلار در کمتر از ۱۲ ماه قطعا به یک میلیون تومان می رسد.»

اولی یک سناریوی قابل بررسی است.

اما دومی یک پیش بینی بسیار دقیق و بسیار بزرگ است که برای پذیرش آن باید مدل، داده ها، فرضیات و زنجیره اتفاقاتی که قرار است چنین جهشی را ایجاد کند، به صورت شفاف ارائه شود.

سابقه چند پیش بینی موفق، به تنهایی جای چنین مدلی را نمی گیرد.

به همین دلیل، در شرایط فعلی بهتر است عدد یک میلیون تومان را نه به عنوان «سرنوشت قطعی دلار»، بلکه به عنوان یک سناریوی بسیار شدید و وابسته به وقوع مجموعه ای از شوک های اقتصادی و سیاسی در نظر بگیریم.

و مهم تر از همه، باید توجه داشت که بازار ارز قابل پیش بینی قطعی نیست. حتی تحلیل هایی که بر اساس داده های واقعی انجام می شوند، در برابر تغییرات ناگهانی سیاسی، اقتصادی و انتظارات بازار آسیب پذیرند.

بنابراین اگر کسی می گوید:

«دلار حتما تا کمتر از یک سال دیگر یک میلیون تومان می شود»

سوال منطقی این نیست که فقط بپرسیم «قبلا چند پیش بینی درست داشته ای؟»

سوال مهم تر این است:

«با چه مدل و چه داده هایی به این عدد رسیده ای؟»

جمع بندی؛ دلار یک میلیون تومانی چقدر جدی است؟

ادعای رسیدن دلار به یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه را نه می توان به سادگی «غیرممکن» دانست و نه با استناد به چند پیش بینی موفق گذشته، «قطعی» تلقی کرد.

با قیمت حدود ۲۵۸ هزار تومان، دلار برای رسیدن به یک میلیون تومان باید حدود ۲۸۷ درصد رشد کند و تقریبا ۳.۸۷ برابر شود. چنین جهشی از نظر ریاضی ممکن است، اما برای تحقق آن در کمتر از یک سال، بازار ارز باید با مجموعه ای بسیار شدید از شوک های اقتصادی و سیاسی مواجه شود.

در واقع، مسئله اصلی خود عدد یک میلیون تومان نیست؛ مسئله، سرعت رسیدن به این عدد است.

اگر در سال های آینده تورم بالا ادامه پیدا کند، ارزش ریال کاهش یابد و فشارهای اقتصادی و سیاسی تشدید شود، رسیدن دلار به سطوح بسیار بالاتر از امروز را نمی توان نادیده گرفت. اما تبدیل این احتمال به یک پیش بینی قطعی یک ساله، نیازمند ارائه مدل، داده و فرضیات مشخص است.

بنابراین تا زمانی که برای این ادعا شواهد و محاسبات اقتصادی مشخصی ارائه نشود، بهتر است «دلار یک میلیون تومانی در کمتر از ۱۲ ماه» را یک سناریوی بسیار بدبینانه و افراطی بدانیم، نه یک واقعیت قطعی درباره آینده اقتصاد ایران.

در نهایت، سابقه درست یک تحلیلگر می تواند قابل توجه باشد، اما برای ارزیابی یک پیش بینی جدید کافی نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد، داده های فعلی، فرضیات تحلیل و منطقی است که از این داده ها به عدد یک میلیون تومان می رسد.

به زبان ساده:

دلار یک میلیون تومانی غیرممکن نیست؛ اما یک میلیون تومان در کمتر از ۱۲ ماه، ادعایی بسیار بزرگ است که برای پذیرفتن آن به شواهدی بسیار قوی تر از «پیش بینی های قبلی من درست درآمده» نیاز داریم.